Daily Archives: نوامبر 25, 2016

اگه دیابت داری بخوان

Published by:

اگه دیابت داری بخوان

اگه دیابت داری بخوان

اگه دیابت داری بخوان/ مراقبت از پا در افراد دیابتی دیابت کلمه ای است با ریشهٔ یونانی، که از نظر ریشه کلمه شامل دو بخش dia به معنی میان و خلال، و betes از ریشهٔ bainein به معنای عبور تشکیل شده است. این لفظ […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

اگه دیابت داری بخوان

(image)

اگه دیابت داری بخوان/ مراقبت از پا در افراد دیابتی دیابت کلمه ای است با ریشهٔ یونانی، که از نظر ریشه کلمه شامل دو بخش dia به معنی میان و خلال، و betes از ریشهٔ bainein به معنای عبور تشکیل شده است. این لفظ […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

اگه دیابت داری بخوان

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای

Published by:

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای/ حضرت آیت الله سیدعلی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در زندگی شخصی و سلوک فردی خود چگونه رفتار می کنند؟ چند فرزند دارند؟ فرزندانشان چه می کنند؟ غیر از رسیدگی به امور حکومتی، رهبری […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای

(image)

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای/ حضرت آیت الله سیدعلی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در زندگی شخصی و سلوک فردی خود چگونه رفتار می کنند؟ چند فرزند دارند؟ فرزندانشان چه می کنند؟ غیر از رسیدگی به امور حکومتی، رهبری […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

مصاحبه خواندنی از زندگی خصوصی آیت الله خامنه ای

خوراکی های مرگبار

Published by:

خوراکی های مرگبار

خوراکی های مرگبار

ما عاشق غذاها هستیم. عشق به غذاها آنقدر در ما زیاد است که اتاق های ذخیره ویژه ای برای آن ها قرار داده ایم، به پخت و پز می پردازیم و حتی برنامه های تلویزیونی مرتبط با آن ها را می بینیم. غذاها را […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

خوراکی های مرگبار

(image)

ما عاشق غذاها هستیم. عشق به غذاها آنقدر در ما زیاد است که اتاق های ذخیره ویژه ای برای آن ها قرار داده ایم، به پخت و پز می پردازیم و حتی برنامه های تلویزیونی مرتبط با آن ها را می بینیم. غذاها را […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

خوراکی های مرگبار

دانلود کتاب بازی کاری

Published by:

دانلود کتاب بازی کاری

دانلود کتاب بازی کاری

دانلود کتاب بازی کاری از دیر باز با این واقعیت روبرو شده ایم که تکنولوژی می تواند موجب تغییر در جوامع شود و با آثار مثبت و منفی آن در سده اخیر آشناییم . در این میان تاثیر دنیای مجازی و ارتباطات آسان و […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

دانلود کتاب بازی کاری

(image)

دانلود کتاب بازی کاری از دیر باز با این واقعیت روبرو شده ایم که تکنولوژی می تواند موجب تغییر در جوامع شود و با آثار مثبت و منفی آن در سده اخیر آشناییم . در این میان تاثیر دنیای مجازی و ارتباطات آسان و […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

دانلود کتاب بازی کاری

نیماژ میزبان نویسندگان مطرح در نمایشگاه کتاب شیراز می‌شود

Published by:

نیماژ میزبان نویسندگان مطرح در نمایشگاه کتاب شیراز می‌شود

محمد گنابادی، مسئول اجرایی نشر نیماژ، به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: نمایشگاه کتاب شیراز که در شهر فرهنگ و ادب ایران برگزار می‌شود، مانند نمایشگاه تمامی شهرها و استان‌های دیگر کشور برای ما بسیار حائز اهمیت است. از این رو با تدارکات بسیار خوبی به این شهر رفته‌ایم.

وی با بیان این‌که با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری برخی اهالی فرهنگ در شیراز برنامه مفصل و پرباری را در کنار نویسندگان صاحب‌نام تدارک دیده‌ایم، افزود: رمان «پشت درخت توت» احمد پوری چند روزی‌ است در نشر نیماژ منتشر شده است و وی یکی از مهمانان ماست. در گذشته دو اثر ترجمه «دلبند عزیزترینم» و «تو خواب عشق می بینی من خواب استخوان» در قفسه ادبیات جهان نیماژ از ایشان به چاپ رسیده بود.

مسئول اجرایی نشر نیماژ از کوروش اسدی نویسنده‌ مجموعه داستان‌های «پوکه باز»، «گنبد کبود» و همچنین رمان «کوچه ابرهای گمشده»، حسن محمودی، نویسنده‌ مجموعه داستان «باد زن‌ها را می برد» و مهدی جعفری، مولف رمان «پیاده‌روی در ته دنیا» به عنوان برخی میهمانان غرفه نشر نیماژ یاد کرد و گفت: کتاب، «تارمو» نوشته سعید بردستانی نیز در نمایشگاه شیراز رونمایی خواهد شد.

وی ادامه داد: غلامحسین دهقان از دیگر نویسندگان شیرازی با داستان «عکس سلفی با مجموعه مرده»، مهدی اشرفی شاعر مجموعه‌های «اتاق پرو» و «افراد»، حسن حسن‌پور نویسنده کتاب‌های زیر چاپ «مرگ نام خانوادگی من است» و «ساعت شماطه‌دار» و «فراموشی» و چاپ دوم مجموعه «فراموشی» و الینا نریمان، از شاعران و نویسندگان شیرازی و سراینده مجموعه‌ی شعر «هیچ‌کس مراقب سایه‌ها نیست» نیز مهمان نشر نیماژ در این نمایشگاه خواهد بود.

پانزدهمین نمایشگاه کتاب بین‌المللی شیراز تا نهم آذرماه 1395 میزبان علاقه‌مندان است. 

نیماژ میزبان نویسندگان مطرح در نمایشگاه کتاب شیراز می‌شود

محمد گنابادی، مسئول اجرایی نشر نیماژ، به خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: نمایشگاه کتاب شیراز که در شهر فرهنگ و ادب ایران برگزار می‌شود، مانند نمایشگاه تمامی شهرها و استان‌های دیگر کشور برای ما بسیار حائز اهمیت است. از این رو با تدارکات بسیار خوبی به این شهر رفته‌ایم.

وی با بیان این‌که با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری برخی اهالی فرهنگ در شیراز برنامه مفصل و پرباری را در کنار نویسندگان صاحب‌نام تدارک دیده‌ایم، افزود: رمان «پشت درخت توت» احمد پوری چند روزی‌ است در نشر نیماژ منتشر شده است و وی یکی از مهمانان ماست. در گذشته دو اثر ترجمه «دلبند عزیزترینم» و «تو خواب عشق می بینی من خواب استخوان» در قفسه ادبیات جهان نیماژ از ایشان به چاپ رسیده بود.

مسئول اجرایی نشر نیماژ از کوروش اسدی نویسنده‌ مجموعه داستان‌های «پوکه باز»، «گنبد کبود» و همچنین رمان «کوچه ابرهای گمشده»، حسن محمودی، نویسنده‌ مجموعه داستان «باد زن‌ها را می برد» و مهدی جعفری، مولف رمان «پیاده‌روی در ته دنیا» به عنوان برخی میهمانان غرفه نشر نیماژ یاد کرد و گفت: کتاب، «تارمو» نوشته سعید بردستانی نیز در نمایشگاه شیراز رونمایی خواهد شد.

وی ادامه داد: غلامحسین دهقان از دیگر نویسندگان شیرازی با داستان «عکس سلفی با مجموعه مرده»، مهدی اشرفی شاعر مجموعه‌های «اتاق پرو» و «افراد»، حسن حسن‌پور نویسنده کتاب‌های زیر چاپ «مرگ نام خانوادگی من است» و «ساعت شماطه‌دار» و «فراموشی» و چاپ دوم مجموعه «فراموشی» و الینا نریمان، از شاعران و نویسندگان شیرازی و سراینده مجموعه‌ی شعر «هیچ‌کس مراقب سایه‌ها نیست» نیز مهمان نشر نیماژ در این نمایشگاه خواهد بود.

پانزدهمین نمایشگاه کتاب بین‌المللی شیراز تا نهم آذرماه 1395 میزبان علاقه‌مندان است. 

نیماژ میزبان نویسندگان مطرح در نمایشگاه کتاب شیراز می‌شود

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز

Published by:

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز این کتاب از هر دو نظر داستان و تصویرگری یک اثر برجسته و قابل تحسین است. در هر دو زمینه هم جوایز معتبری دریافت کرده، و همچنین بسیار پرفروش بوده. «هدیه لحاف دوز» حاوی داستانی الهام بخش، برای […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز

(image)

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز این کتاب از هر دو نظر داستان و تصویرگری یک اثر برجسته و قابل تحسین است. در هر دو زمینه هم جوایز معتبری دریافت کرده، و همچنین بسیار پرفروش بوده. «هدیه لحاف دوز» حاوی داستانی الهام بخش، برای […]

نوشته اولین بار در پدیدار شد.

دانلود کتاب هدیه ی لحاف دوز

رهبر معظم انقلاب ارتحال آیت‌الله موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند

Published by:

رهبر معظم انقلاب ارتحال آیت‌الله موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی رحلت حضرت آیت‌الله حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند.   

متن پیام تسلیت حضرت آیت الله خامنه‌ای به شرح زیر است:

بسمه تعالی
فقیه و عالم بزرگوار مرحوم مغفور آیت الله آقای حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی رحمت‌الله علیه دارفانی را وداع گفته و به لقاء الله پیوستند. این ضایعه را به خاندان گرامی و فرزندان محترم و همه شاگردان و ارادتمندان و مقلدان ایشان تسلیت عرض می‌کنم.

ایشان علاوه بر تلاش‌های علمی و فقهی، در دوره‌ای دشوار مسئولیت سنگین ریاست قوه قضائیه جمهوری اسلامی را بر دوش داشتند و در همه حوادث و قضایای مهم دوران حیات مبارک امام راحل در شمار فعالان و خدمتگزاران برجسته کشور به شمار می‌رفتند.

فعالیت‌های فرهنگی و تاسیس دبیرستان و دانشگاه نیز صفحات مهمی از زندگی پربار این عالم بزرگوار را تشکیل می‌دهد. متضرعانه از خداوند متعال مسألت می‌کنم که روح ایشان را مشمول رحمت و فضل خود قرار دهد و عمل صالح ایشان را مقرون اجر جزیل سازد و با اجداد طاهرینش محشور فرماید.

سید علی خامنه‌ای

رهبر معظم انقلاب ارتحال آیت‌الله موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) حضرت آیت الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب اسلامی رحلت حضرت آیت‌الله حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند.   

متن پیام تسلیت حضرت آیت الله خامنه‌ای به شرح زیر است:

بسمه تعالی
فقیه و عالم بزرگوار مرحوم مغفور آیت الله آقای حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی رحمت‌الله علیه دارفانی را وداع گفته و به لقاء الله پیوستند. این ضایعه را به خاندان گرامی و فرزندان محترم و همه شاگردان و ارادتمندان و مقلدان ایشان تسلیت عرض می‌کنم.

ایشان علاوه بر تلاش‌های علمی و فقهی، در دوره‌ای دشوار مسئولیت سنگین ریاست قوه قضائیه جمهوری اسلامی را بر دوش داشتند و در همه حوادث و قضایای مهم دوران حیات مبارک امام راحل در شمار فعالان و خدمتگزاران برجسته کشور به شمار می‌رفتند.

فعالیت‌های فرهنگی و تاسیس دبیرستان و دانشگاه نیز صفحات مهمی از زندگی پربار این عالم بزرگوار را تشکیل می‌دهد. متضرعانه از خداوند متعال مسألت می‌کنم که روح ایشان را مشمول رحمت و فضل خود قرار دهد و عمل صالح ایشان را مقرون اجر جزیل سازد و با اجداد طاهرینش محشور فرماید.

سید علی خامنه‌ای

رهبر معظم انقلاب ارتحال آیت‌الله موسوی اردبیلی را تسلیت گفتند

ارادت سیاستمدار عصر پهلوی به سعدی/ اقبال ناشران به قلم ادیبانه ذکاء‌الملک

Published by:

ارادت سیاستمدار عصر پهلوی به سعدی/ اقبال ناشران به قلم ادیبانه ذکاء‌الملک

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، امروز پنجم آذرماه برابر با سالروز درگذشت محمدعلی فروغی ملقب به ذکاءالملک است. فردی که روشن‌فکر، مترجم، ادیب و سخن‌شناس، فلسفه‌نگار، روزنامه‌نگار، سیاست‌مدار، دیپلمات، نماینده مجلس، وزیر و نخست‌وزیر ایران بود. نگاهی به این عناوینی که فروغی با خود یدک می‌کشد حاکی از این است که با چهره‌ای فرهیخته مواجه هستیم؛ سیاستمداری که پررنگی وی در این عرصه موجب شده که چهره چند بُعدی وی چندان دیده نشود. حتی گاه کارنامه سیاسی‌ باعث به حاشیه راندن خدمات فرهنگی‌اش شده و فروغی را برای نسل امروز به چهره‌ای کمتر شناخته شده تبدیل کند.

با همه این تعابیر و داوری‌های نسنجیده‌ای که از رویکرد آخرین نخست‌وزیر پهلوی در تاریخ‌های تالیف شده، امروز وجود دارد، باید گفت مرور یادداشت‌ها و دست‌نوشته‌های فروغی حاکی از ایران دوستی این سیاستمدار است. با این حال انتشار مکرر آثار ادبی وی نشان از اقبال جامعه به قلم ادیبانه وی دارد.

مرور آثار وی در این فهرست که از سال 57 تا به امروز بر اساس اطلاعات مندرج در سایت خانه کتاب با کلیدواژه فروغی به دست آمده حاکی از این است که ناشران مختلفی آثار ادبی وی را منتشر کردند. ضمن اینکه کتاب‌هایی نیز درباره منش و رویکرد سیاسی وی نیز به نگارش درآمده است. با این حال باید گفت تا زمانی که جامعه ما سعدی، خیام و باباطاهر می‌خواند، محمدعلی فروغی زنده است.

کتابشناسی محمدعلی فروغی

 • گلستان سعدی: به تصحیح محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ به‌اهتمام:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – مصطفی – 192 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 150000 ريال

• بوستان سعدی: به تصحیح محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ به‌اهتمام:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – مصطفی – 216 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 160000 ريال

• کلیات سعدی: براساس نسخه‌ی محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی ؛ ويراستار:کاظم عابدینی‌مطلق – مصطفی – 1048 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 600000 ريال
       
• نصیحت الملوک: براساس نسخه تصحیح شده محمدعلی فروغی
مصحح:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ شهاب‌الدین طباطبایی – چاپ و نشر نظر – 64 صفحه – جیبی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 1800 نسخه – 45000 ريال

• گلچین رباعیات خیام: برگرفته از نسخه محمدعلی فروغی
به‌اهتمام:غلامرضا بهرام‌پور – سخنور توس – 176 صفحه – جیبی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 3000 نسخه

• گلستان سعدی (از روی نسخه تصحیح شده محمدعلی فروغی)
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – به‌نشر انتشارات ‌آستان‌قدس ‌رضوی – 290 صفحه – جیبی (گالینگور) – چاپ 8 سال 1395 – 1000 نسخه – 100000 ريال
      
• نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و عباس اقبال‌آشتیانی (به انضمام نامه فروغی به قزوینی در باب تالیف تاریخی برای ایران)
مقدمه:احمد مهدوی‌دامغانی ؛ به‌اهتمام:ایرج افشار ؛ به‌اهتمام:نادر مطلبی‌کاشانی – طهوری – 176 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 1100 نسخه – 200000 ريال

• گلستان و بوستان سعدی مطابق نسخه تصحیح محمدعلی فروغی
شاعر:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی ؛ به‌اهتمام:حمیدرضا مجدآبادی – پروان – 626 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 5 سال 1395 – 1000 نسخه
 
• یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی از سفر کنفرانس صلح پاریس: دسامبر 1918 – اوت 1920
به‌اهتمام:محمد افشین‌وفایی ؛ به‌اهتمام:پژمان فیروزبخش – سخن – 680 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 5 سال 1394 – 1100 نسخه – 650000 ريال

• بازیگران عصر طلائی: مدرس، داور، تیمورتاش، آیرم، امیر طهماسبی، علی دشتی، محمدعلی فروغی و علی سهیلی
ابراهیم خواجه‌نوری – جاویدان،بدرقه جاویدان – 626 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 1 سال 1394 – 300 نسخه – 250000 ريال

• قصاید سعدی: رباعیات، ترجیعات، مفردات براساس نسخه‌ی محمدعلی فروغی
شاعر:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – آلبوم – 332 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 2 سال 1394 – 500 نسخه – 75000 ريال
 
• زندگی و زمانه محمدعلی فروغی
احمد واردی ؛ مترجم:عبدالحسین آذرنگ – نامک – 246 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 2 سال 1394 – 1000 نسخه – 125000 ريال
 
• کم‌خوانده‌های سعدی: بر اساس تصحیح و طبع شادروان محمدعلی فروغی و مقابله با دو نسخه معتبر دیگر
مصحح:بهاء‌الدین خرمشاهی – دوستان – 280 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1393 – 1650 نسخه
 
• دوبیتی‌های باباطاهر: بر اساس نسخه محمدعلی فروغی
شاعر: باباطاهر ؛ ويراستار:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – آسمان علم – 148 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 6 سال 1393 – 2000 نسخه – 120000 ريال
 
 • رباعیات خیام با تصحیح، مقدمه و حواشی محمدعلی فروغی و قاسم غنی همراه با ترجمه انگلیسی فیتز جرالد
مصحح:محمدعلی فروغی ؛ مصحح:قاسم غنی ؛ ويراستار:بهاء‌الدین خرمشاهی – ناهید – 308 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1391 – 3300 نسخه
 
• سیاست‌نامه ذکاء‌الملک: مقاله‌‌ها، نامه‌ها، و سخنرانیهای سیاسی محمدعلی فروغی
محمدعلی فروغی ؛ به‌اهتمام:ایرج افشار ؛ به‌اهتمام:هرمز همایون‌پور – کتاب روشن – 364 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 2 سال 1390 – 1100 نسخه – 90000 ريال
 
• یادداشتهای روزانه از محمدعلی فروغی (26 شوال 1321 – 28 ربیع‌الاول 1322 قمری)
به‌اهتمام:ایرج افشار – علم – 504 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1390 – 2000 نسخه – 145000 ريال
 
• یادداشت‌های روزانه از محمدعلی فروغی
گردآورنده:ایرج افشار – مجلس شورای اسلامی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد – 518 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1388 – 1000 نسخه – 60000 ريال – 9 -08-5594-600-
 
• مقالات فروغی
محمدعلی ذکاء‌الملک ؛ به‌اهتمام:محسن باقرزاده – توس – 394 صفحه – (در2جلد ) – جلد 1 – وزیری (گالینگور) – چاپ 3 سال 1387 – 2000 نسخه

• مقالات فروغی
محمدعلی ذکاء‌الملک ؛ به‌اهتمام:محسن باقرزاده – توس – 482 صفحه – (در2جلد ) – جلد 2 – وزیری (گالینگور) – چاپ 2 سال 1387 – 2000 نسخه
 
• بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست
محمود طلوعی – نشر علم – 660 صفحه – (در2جلد ) – جلد 2 – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1387 – 1650 نسخه

• بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست
محمود طلوعی – نشر علم – 602 صفحه – (در2جلد ) – جلد 1 – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1387 – 1650 نسخه
 
• ریشه‌های تجدد: نمونه‌ی مدرسه‌ی علوم سیاسی و رساله‌ی حقوق اساسی اثر محمدعلی فروغی و …
چنگیز پهلوان – نشر قطره – 360 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1383 – 1650 نسخه – 30000 ريال
 
• از پندار تا یقین: مروری بر خیام هدایت، ذکاء ‌الملک فروغی و دشتی
دانشفر همدانی – مفتون – 88 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 1 سال 1376 – 3000 نسخه
 
• زندگی سیاسی محمدعلی فروغی
جعفر مهدی‌نیا – پانوس – 800 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1372 – 3300 نسخه – 7900 ريال
 
• ذکاء‌الملک فروغی و شهریور 1320
باقر عاملی – علمی،سخن – 343 صفحه – چاپ 1 سال 1368 – 4000 نسخه – 2400 ريال –

ارادت سیاستمدار عصر پهلوی به سعدی/ اقبال ناشران به قلم ادیبانه ذکاء‌الملک

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، امروز پنجم آذرماه برابر با سالروز درگذشت محمدعلی فروغی ملقب به ذکاءالملک است. فردی که روشن‌فکر، مترجم، ادیب و سخن‌شناس، فلسفه‌نگار، روزنامه‌نگار، سیاست‌مدار، دیپلمات، نماینده مجلس، وزیر و نخست‌وزیر ایران بود. نگاهی به این عناوینی که فروغی با خود یدک می‌کشد حاکی از این است که با چهره‌ای فرهیخته مواجه هستیم؛ سیاستمداری که پررنگی وی در این عرصه موجب شده که چهره چند بُعدی وی چندان دیده نشود. حتی گاه کارنامه سیاسی‌ باعث به حاشیه راندن خدمات فرهنگی‌اش شده و فروغی را برای نسل امروز به چهره‌ای کمتر شناخته شده تبدیل کند.

با همه این تعابیر و داوری‌های نسنجیده‌ای که از رویکرد آخرین نخست‌وزیر پهلوی در تاریخ‌های تالیف شده، امروز وجود دارد، باید گفت مرور یادداشت‌ها و دست‌نوشته‌های فروغی حاکی از ایران دوستی این سیاستمدار است. با این حال انتشار مکرر آثار ادبی وی نشان از اقبال جامعه به قلم ادیبانه وی دارد.

مرور آثار وی در این فهرست که از سال 57 تا به امروز بر اساس اطلاعات مندرج در سایت خانه کتاب با کلیدواژه فروغی به دست آمده حاکی از این است که ناشران مختلفی آثار ادبی وی را منتشر کردند. ضمن اینکه کتاب‌هایی نیز درباره منش و رویکرد سیاسی وی نیز به نگارش درآمده است. با این حال باید گفت تا زمانی که جامعه ما سعدی، خیام و باباطاهر می‌خواند، محمدعلی فروغی زنده است.

کتابشناسی محمدعلی فروغی

 • گلستان سعدی: به تصحیح محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ به‌اهتمام:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – مصطفی – 192 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 150000 ريال

• بوستان سعدی: به تصحیح محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ به‌اهتمام:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – مصطفی – 216 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 160000 ريال

• کلیات سعدی: براساس نسخه‌ی محمدعلی فروغی
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی ؛ ويراستار:کاظم عابدینی‌مطلق – مصطفی – 1048 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 2 سال 1395 – 1000 نسخه – 600000 ريال
       
• نصیحت الملوک: براساس نسخه تصحیح شده محمدعلی فروغی
مصحح:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ شهاب‌الدین طباطبایی – چاپ و نشر نظر – 64 صفحه – جیبی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 1800 نسخه – 45000 ريال

• گلچین رباعیات خیام: برگرفته از نسخه محمدعلی فروغی
به‌اهتمام:غلامرضا بهرام‌پور – سخنور توس – 176 صفحه – جیبی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 3000 نسخه

• گلستان سعدی (از روی نسخه تصحیح شده محمدعلی فروغی)
مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – به‌نشر انتشارات ‌آستان‌قدس ‌رضوی – 290 صفحه – جیبی (گالینگور) – چاپ 8 سال 1395 – 1000 نسخه – 100000 ريال
      
• نامه‌های محمد قزوینی به محمدعلی فروغی و عباس اقبال‌آشتیانی (به انضمام نامه فروغی به قزوینی در باب تالیف تاریخی برای ایران)
مقدمه:احمد مهدوی‌دامغانی ؛ به‌اهتمام:ایرج افشار ؛ به‌اهتمام:نادر مطلبی‌کاشانی – طهوری – 176 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1395 – 1100 نسخه – 200000 ريال

• گلستان و بوستان سعدی مطابق نسخه تصحیح محمدعلی فروغی
شاعر:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی ؛ به‌اهتمام:حمیدرضا مجدآبادی – پروان – 626 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 5 سال 1395 – 1000 نسخه
 
• یادداشت‌های روزانه محمدعلی فروغی از سفر کنفرانس صلح پاریس: دسامبر 1918 – اوت 1920
به‌اهتمام:محمد افشین‌وفایی ؛ به‌اهتمام:پژمان فیروزبخش – سخن – 680 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 5 سال 1394 – 1100 نسخه – 650000 ريال

• بازیگران عصر طلائی: مدرس، داور، تیمورتاش، آیرم، امیر طهماسبی، علی دشتی، محمدعلی فروغی و علی سهیلی
ابراهیم خواجه‌نوری – جاویدان،بدرقه جاویدان – 626 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 1 سال 1394 – 300 نسخه – 250000 ريال

• قصاید سعدی: رباعیات، ترجیعات، مفردات براساس نسخه‌ی محمدعلی فروغی
شاعر:مصلح‌بن‌عبدالله سعدی ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – آلبوم – 332 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 2 سال 1394 – 500 نسخه – 75000 ريال
 
• زندگی و زمانه محمدعلی فروغی
احمد واردی ؛ مترجم:عبدالحسین آذرنگ – نامک – 246 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 2 سال 1394 – 1000 نسخه – 125000 ريال
 
• کم‌خوانده‌های سعدی: بر اساس تصحیح و طبع شادروان محمدعلی فروغی و مقابله با دو نسخه معتبر دیگر
مصحح:بهاء‌الدین خرمشاهی – دوستان – 280 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1393 – 1650 نسخه
 
• دوبیتی‌های باباطاهر: بر اساس نسخه محمدعلی فروغی
شاعر: باباطاهر ؛ ويراستار:کاظم عابدینی‌مطلق ؛ مصحح:محمدعلی فروغی – آسمان علم – 148 صفحه – وزیری (سلفون) – چاپ 6 سال 1393 – 2000 نسخه – 120000 ريال
 
 • رباعیات خیام با تصحیح، مقدمه و حواشی محمدعلی فروغی و قاسم غنی همراه با ترجمه انگلیسی فیتز جرالد
مصحح:محمدعلی فروغی ؛ مصحح:قاسم غنی ؛ ويراستار:بهاء‌الدین خرمشاهی – ناهید – 308 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1391 – 3300 نسخه
 
• سیاست‌نامه ذکاء‌الملک: مقاله‌‌ها، نامه‌ها، و سخنرانیهای سیاسی محمدعلی فروغی
محمدعلی فروغی ؛ به‌اهتمام:ایرج افشار ؛ به‌اهتمام:هرمز همایون‌پور – کتاب روشن – 364 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 2 سال 1390 – 1100 نسخه – 90000 ريال
 
• یادداشتهای روزانه از محمدعلی فروغی (26 شوال 1321 – 28 ربیع‌الاول 1322 قمری)
به‌اهتمام:ایرج افشار – علم – 504 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1390 – 2000 نسخه – 145000 ريال
 
• یادداشت‌های روزانه از محمدعلی فروغی
گردآورنده:ایرج افشار – مجلس شورای اسلامی، کتابخانه موزه و مرکز اسناد – 518 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1388 – 1000 نسخه – 60000 ريال – 9 -08-5594-600-
 
• مقالات فروغی
محمدعلی ذکاء‌الملک ؛ به‌اهتمام:محسن باقرزاده – توس – 394 صفحه – (در2جلد ) – جلد 1 – وزیری (گالینگور) – چاپ 3 سال 1387 – 2000 نسخه

• مقالات فروغی
محمدعلی ذکاء‌الملک ؛ به‌اهتمام:محسن باقرزاده – توس – 482 صفحه – (در2جلد ) – جلد 2 – وزیری (گالینگور) – چاپ 2 سال 1387 – 2000 نسخه
 
• بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست
محمود طلوعی – نشر علم – 660 صفحه – (در2جلد ) – جلد 2 – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1387 – 1650 نسخه

• بازیگران عصر پهلوی از فروغی تا فردوست
محمود طلوعی – نشر علم – 602 صفحه – (در2جلد ) – جلد 1 – وزیری (گالینگور) – چاپ 6 سال 1387 – 1650 نسخه
 
• ریشه‌های تجدد: نمونه‌ی مدرسه‌ی علوم سیاسی و رساله‌ی حقوق اساسی اثر محمدعلی فروغی و …
چنگیز پهلوان – نشر قطره – 360 صفحه – رقعی (شومیز) – چاپ 1 سال 1383 – 1650 نسخه – 30000 ريال
 
• از پندار تا یقین: مروری بر خیام هدایت، ذکاء ‌الملک فروغی و دشتی
دانشفر همدانی – مفتون – 88 صفحه – وزیری (شومیز) – چاپ 1 سال 1376 – 3000 نسخه
 
• زندگی سیاسی محمدعلی فروغی
جعفر مهدی‌نیا – پانوس – 800 صفحه – وزیری (گالینگور) – چاپ 1 سال 1372 – 3300 نسخه – 7900 ريال
 
• ذکاء‌الملک فروغی و شهریور 1320
باقر عاملی – علمی،سخن – 343 صفحه – چاپ 1 سال 1368 – 4000 نسخه – 2400 ريال –

ارادت سیاستمدار عصر پهلوی به سعدی/ اقبال ناشران به قلم ادیبانه ذکاء‌الملک

پیام تسلیت رئیس جمهوری برای ارتحال آیت الله موسوی اردبیلی

Published by:

پیام تسلیت رئیس جمهوری برای ارتحال آیت الله موسوی اردبیلی

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از از پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی در این پیام از درگاه خداوند متعال برای ایشان، علوّ درجات و تنعّم در جوار ائمه معصومین علیهم‌السلام و برای عموم بازماندگان صبر و اجر مسالت کرد.
 
پیام حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی به این شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
انالله و اناالیه راجعون
إذا ماتَ المؤمن الفقیه ثلُمَ فی ألإسلام ثُلمة لا یَسُدّها شَیء

ارتحال مرجع گرانقدر عالم تشیع، عابد مجاهد و فقیه فرزانه، عالم عامل و معلّم پرنفوذ نسل های حوزه و دانشگاه، حضرت آیت‏الله حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، فقدانی بزرگ برای همه پویندگان راه علم و عمل و فقاهت و ولایت است.

آن یار ثابت قدم نهضت اسلامی و همراه صادق حضرت امام خمینی‌(ره) و مقام معظم رهبری، ازمراجع زمان آگاه و ارکان علمی عرصه فقاهت و سیاست بود که عمر پر برکت خود را با قبول مسئولیت‏های خطیر سیاسی، اجتماعی و قضائی در قبل و پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، در مسیر ترویج آموزه‏‌های ناب دین مبین اسلام و استحکام نظام اسلامی گذراند و با مشی اعتدالی خود، ‌دل‌های بسیاری از جوانان و حق جویان جامعه را به بینش و منش اسلامی جذب کرد؛ و ضمن تألیف آثار ارزشمند، شاگردان فراوانی را نیز در مسیر تحکیم مبانی دینی و رشد علمی و تربیتی پرورش داد.

اینجانب این ضایعه بزرگ را به محضر حضرت ولی عصر (عج)، رهبر معظم انقلاب، مراجع عظام و علمای اعلام، حوزه‌های علمیه، شاگردان ایشان در حوزه و دانشگاه، مردم قدرشناس ایران اسلامی به‌ویژه به مردم غیور استان اردبیل و بیت مکرم آن فقید سعید به‌خصوص فرزندان فاضل و خدوم ایشان تسلیت می‌گویم و به مناسبت فقدان این سرمایه بزرگ علمی و معنوی،‌ پنجشنبه و جمعه را عزای عمومی در کشور اعلام می‌نمایم؛ و از درگاه خداوند متعال برای ایشان، علوّ درجات و تنعّم در جوار ائمه معصومین علیهم‌السلام و برای عموم بازماندگان صبرو اجرمسألت دارم.

حسن روحانی
رئیس جمهوری اسلامی ایران

پیام تسلیت رئیس جمهوری برای ارتحال آیت الله موسوی اردبیلی

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران‌(ایبنا) به نقل از از پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی در این پیام از درگاه خداوند متعال برای ایشان، علوّ درجات و تنعّم در جوار ائمه معصومین علیهم‌السلام و برای عموم بازماندگان صبر و اجر مسالت کرد.
 
پیام حجت الاسلام و المسلمین دکتر حسن روحانی به این شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
انالله و اناالیه راجعون
إذا ماتَ المؤمن الفقیه ثلُمَ فی ألإسلام ثُلمة لا یَسُدّها شَیء

ارتحال مرجع گرانقدر عالم تشیع، عابد مجاهد و فقیه فرزانه، عالم عامل و معلّم پرنفوذ نسل های حوزه و دانشگاه، حضرت آیت‏الله حاج سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، فقدانی بزرگ برای همه پویندگان راه علم و عمل و فقاهت و ولایت است.

آن یار ثابت قدم نهضت اسلامی و همراه صادق حضرت امام خمینی‌(ره) و مقام معظم رهبری، ازمراجع زمان آگاه و ارکان علمی عرصه فقاهت و سیاست بود که عمر پر برکت خود را با قبول مسئولیت‏های خطیر سیاسی، اجتماعی و قضائی در قبل و پس از پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، در مسیر ترویج آموزه‏‌های ناب دین مبین اسلام و استحکام نظام اسلامی گذراند و با مشی اعتدالی خود، ‌دل‌های بسیاری از جوانان و حق جویان جامعه را به بینش و منش اسلامی جذب کرد؛ و ضمن تألیف آثار ارزشمند، شاگردان فراوانی را نیز در مسیر تحکیم مبانی دینی و رشد علمی و تربیتی پرورش داد.

اینجانب این ضایعه بزرگ را به محضر حضرت ولی عصر (عج)، رهبر معظم انقلاب، مراجع عظام و علمای اعلام، حوزه‌های علمیه، شاگردان ایشان در حوزه و دانشگاه، مردم قدرشناس ایران اسلامی به‌ویژه به مردم غیور استان اردبیل و بیت مکرم آن فقید سعید به‌خصوص فرزندان فاضل و خدوم ایشان تسلیت می‌گویم و به مناسبت فقدان این سرمایه بزرگ علمی و معنوی،‌ پنجشنبه و جمعه را عزای عمومی در کشور اعلام می‌نمایم؛ و از درگاه خداوند متعال برای ایشان، علوّ درجات و تنعّم در جوار ائمه معصومین علیهم‌السلام و برای عموم بازماندگان صبرو اجرمسألت دارم.

حسن روحانی
رئیس جمهوری اسلامی ایران

پیام تسلیت رئیس جمهوری برای ارتحال آیت الله موسوی اردبیلی

سیاست‌مداری که نخستین کتاب علم اقتصاد ایران را تالیف کرد/ دیدگاه فروغی درباره شاهنامه فردوسی

Published by:

سیاست‌مداری که نخستین کتاب علم اقتصاد ایران را تالیف کرد/ دیدگاه فروغی درباره شاهنامه فردوسی

خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)-  زنده‌یاد ایرج افشار که دفترچه خاطرات فروغی را منتشر کرد معتقد است در این یادداشت‌ها فروغی یک فرهنگی تمام عیار است: «معلم، مولف، مترجم و روزنامه‌نگار که اوقاتش صرف تدریس و تالیف کتاب و تحریر روزنامه تربیت به مدیریت پدرش میرزا محمدحسین ذکاءالملک می‌شده است. این یادداشت‌ها در دفتری است محاسباتی، ساخت فرنگ در 151 صفحه که فروغی یادداشت‌های روزانه‌اش را در آن نوشته است.»
 
روزمره‌های یک سیاستمدار

فروغی دفتر خاطرات خود را این‌چنین آغاز می‌کند: «امروز که روز جمعه بیست و ششم ماه شوال سال هزار و سیصد و بیست و یک هجری است شروع به نوشتن یادداشت‌ها می‌کنم و وقایع زندگانی خودم را در اینجا ضبط می‌نمایم… وقایع هفت روزه را در کتابچه دیگر نوشته بودم در این دفتر نقل کردم. اکنون که شروع به نوشتن این کتابچه می‌کنم تقریبا یک ساعت به غروب مانده در اطاق دم دالان زیر کرسی نشسته‌ام. جناب خداوندگاری (یعنی پدرش) و جناب آقاخوند و میرزا ابوالحسن خان برادرم حضور دارند. اما نمی‌دانند چه می‌نویسم. آقا محمد حسین پسر حاجی محمد علی پسرخاله آقا بیرون وضو می‌گیرد و معزالدین خان پسر کمال‌الملک نقاش‌باشی که بغداد بوده است اینجاست… خود این جوان قدری خل است، اگرچه علت آن بی‌تربیتی است. زیرا که اوقاتی که زمان تربیت او بوده پدرش سرش نبوده…»

«میرزا محمودخان شاعر فسائی متخلص به نعمت که غالب جمعه‌ها اینجا می‌آید با اقای تقی خان و دوام‌الملک و میرزا عبدالحسین یزدی که بعضی دواوین برای ما کتابت می‌کند و میرزا آقا خان که سابقا در پستخانه بود و سلیمان خان برادر آقای تقی خان مباشر توزیع روزنامه تربیت آمده بودند.»
 
 
ماجرای نامه شاهزاده به پدر فروغی

فروغی در خاطرات خود به نامه‌ای اشاره می‌کند که شاهزاه شعاع‌السلطنه به پدرش نوشته بود: «روزی از ماه رجب وزیر علوم به آقا (پدرش) نوشت که شعاع‌السلطنه در دربار از شما و روزنامه شما تعریف و تمجید زیاد کرد تشکری از او بکنید. آقا هم مقاله خوبی در روزنامه نوشتند. اوایل ماه شوال روزی من و آقا بر سر کرسی همین اطاق مشغول غذاخوردن بودیم در زدند. آدم شعاع السلطنه بود. یک پاکت شامل صد و شصت منات روسی که به حساب نود و شش تومان باشد با چهار تومان اسکناس که مجموعا صد تومان می‌شود از جانب شاهزاده آورد با یک مکتوب که عین ان را اینجا  نقل می‌کنم و آن اینست:

«جناب ذکاءالملک- انشاءالله احوال شما خوب است. با اینکه من عشق تمامی به تحریرات جناب شما دارم و روزنامه مقدسه تربیت را یک نمره رد نمی‌دهم و فقط در این مملکت همین روزنامه را قابل توجه می‌دانم، اتفاقا یکی از نمره‌هایی که اشاره از من کرده بودید غفلت کرده نخوانده بودم تا در این اوقات که می‌خواستم شب را صبح کرده باشم ولی نه به بطالت این نمره به دست آمده مشغول خواندن شدم. تعریفی که از من و مرا به صفت متصف فرموده بودید الحق خجالت کشیدم. به علت اینکه خود را قابل این تمجید ندیدم و اگر من تعریفی و تمجیدی از جناب عالی کرده‌ام شهدالله از روی انصاف و حقیقت بوده. تا به حال تملق و اغراق نگفته و نخواهد گفت. از زمان سعدی علیه‌الرحمه به بعد احدی در انشا دارای این مقام نشده. بینی و بین‌الله وجود شما یادگار گذشتگان و افتخار باقی‌ماندگان است.

بالجمله از جنابعالی خیلی امتنان دارم اما قدری هم ناراضی هستم به علت اینکه در مدت این 9 سال که ما به طهران آمده فقط یک مرتبه شما را در منزل خود دیده‌ام. صحبت مثل شما دبیر دانشمند برای من جوان نوآموز غنیمت و بو قول شیخ (…ناخوانا) انشاءالله به تلافی مافات کوشیده… مرا محفوظ خواهید کرد. با کمال خجلت مختصر هدیه برای جنابعالی فرستادم. از قبول آن مرا ممنون نمایید.»
 

فروغی درباره این نامه می‌نویسد: «الحق از یک شاهزاده ایرانی این قسم چیز نوشتن و رفتار تازگی دارد و شایسته شاهزاده فرنگی است. از خط و سبک انشا و مسامحه‌هایی که در بعضی جاهای آن شده معلوم می‌شود که خط خود شاهزاده است. باری آقا از این کاغذ خیلی بیشتر از آن صد تومان ممنون شدند. با اینکه پول هم خیلی لازم بود، بخصوص که مدتی بود وعده کرده بودند صد تومان به سید مرتضی چاپچی بدهند و داده نشده بود و همین صدتومان را فورا دادند ممنون شدند، منات‌ها، آن‌قدر هم قدری کسر داشت قریب پنج تومان روی آن گذاشتند.»

وظیفه هر ایرانی است که با شاهنامه مانوس شود

فروغی از جمله پیشروان ساده‌نویسی در ایران است. او آنچنان که حرف می‌زد می‌نوشت و نوشته‌هایش خصلت زبان مردم را دارد. از کاربرد لغات بیگانه پرهیز می‌کرد و مطالب را در عین استحکام و فصاحت به‌گونه‌ای می‌نگاشت که همگان بتوانند از آن بهره‌مند شوند.

او درباره شاهنامه فردوسی می‌نویسد: «شاهنامه فردوسی هم از حیث کمیت هم از جهت کیفیت، بزرگترین اثر ادبیات و نظم فارسی است. بلکه می‌توان گفت که یکی از شاهکارهای ادبی جهان است. نخستین منت بزرگی که فردوسی بر ما دارد، احیا و ابقای تاریخ ملی ماست. هرچند این تاریخ را فردوسی جمع‌آوری نکرده و عمل او تنها این بوده است که کتابی را که پیش از او فراهم آمده بود به نظم آورده ولیکن همین نکته کافی است که او را زنده کننده آثار گذشته ایرانیان به‌شمار آورد. چنانکه خود او این نکته را متوجه بوده و فرموده است: “عجم زنده کردم بدین پارسی”.

«ذوق سلیم و هوش سرشار تو تصدیق خواهد کرد که اگر فردوسی شاهنامه را نظم نکرده بود، به احتمال قوی این روایات را هم سیل حوادث عظیم پی در پی که بر مملکت ستم دیده ما روی آورده است، برده و آن دفتر را شسته بود. چنان که بسیاری از کتب فارسی و عربی را از میان برده و یادگارهای بسیار از نیاکان ما را مفقود ساخته است. البته می‌دانی که شاهنامه فردوسی از بدو امر در نزد فارسی‌زبانان چنان دلچسب واقع شده که عموما فریفته آن گردیده‌اند. هرکسی خواندن می‌توانست، شاهنامه می‌خواند و کسی که خواندن نمی‌دانست در مجالس شاهنامه‌خوانی برای شنیدن و تمتع یافتن از آن حاضر می‌شد. کمتر ایرانی‌ای بود که آن داستان‌ها را نداند و اشعار شاهنامه را از برنخواند. به عقیده من وظیفه هر ایرانی است که اولا خود با شاهنامه مانوس شود، ثانیا ابنای وطن را به مؤانست این کتاب ترغیب نماید و اسباب آن را فراهم آورد.»
 
زندگی‌نامه فروغی در یک نگاه
 
محمدعلی فروغی سال 1256 در خانواده‌ای اهل ادب و تجارت پیشه به دنیا آمد. فروغی تحصیلات خود را در پنج سالگی نزد پدر خود شروع کرد و به مدت هفت سال صرف آموزش زبان‌های فارسی، عربی و فرانسه کرد و علوم جدید چون ریاضیات، فیزیک، شیمی و طبیعیات را نیز آموخت. او در سال 1310 قمری برای ادامه تحصیل وارد مدرسه دارالفنون شد و در آنجا ادبیات، فلسفه و طب را آموخت. در 1312 به خدمت دولتی وارد و به استخدام وزارت انطباعات درآمد همزمان در سمت معلمی در مدارس علمیه و دارالفنون به تدریس نیز اشتغال داشت. فروغی در سال 1314 با تاسیس هفته نامه «تربیت» توسط پدرش، به‌عنوان سردبیر، مترجم و نویسنده در آنجا مشغول به کار شد. در سال 1317 به دنبال تاسیس مدرسه علوم سیاسی، فروغی کتاب‌های «ثروت ملل» و «تاریخ ملل مشرق زمین» را ترجمه و تدریس تاریخ و ادبیات را به عهده گرفت؛ با شکل‌گیری مشروطیت و تشکیل اولین مجلس قانون‌گذاری، فروغی از طرف صنیع‌الدوله به امور دبیرخانه مجلس تعیین شد.

وی در انتخابات دوره دوم مجلس فروغی از تهران به وکالت برگزیده شد و در سال 1328 به ریاست مجلس شورای ملی انتخاب شد. او در عین حال سمت معلمی احمدشاه را برعهده داشت. در سال 1329 فروغی از ریاست مجلس کناره گرفت و در کابینه صمصام‌السلطنه وزارت مالیه را برعهده گرفت. با ترمیم دولت به وزارت عدلیه رفت و در این سمت قانون اصول محاکمات حقوقی را به اجرا درآورد. فروغی باز در دوره سوم مجلس به نمایندگی انتخاب شد و با تاسیس دیوان عالی به ریاست آن برگزیده شد. با شروع جنگ جهانی اول فروغی که از وکالت مجلس استعفا داده بود در کابینه مستوفی‌الممالک به وزارت عدلیه انتخاب و در کابینه مشیرالدوله پیرنیا هم متصدی آن وزارتخانه شد.  فروغی در سال 1298 شمسی در هیات نمایندگی ایران به کنفرانس صلح پاریس رفت و با همراهان خود به طرح دعوای حقوقی و مالی ایران از خسارات جنگ جهانی اول پرداخت. فروغی در مدت اقامت خود در اروپا چندین سخنرانی در محافل فرهنگی برای شناساندن میراث فرهنگی ایران ایراد کرد و مدتی به ریاست جامعه ملل نیز انتخاب شد.

فروغی پس از بازگشت به ایران فعالیت‌های اجرایی و سیاسی همچون حضور در وزارت امور خارجه در کابینه مستوفی‌الممالک، وزارت مالیه در کابینه پیرنیا، وزارت خارجه و مالیه در کابینه‌های سردار سپه  انجام داد. با تصویب خلع قاجاریه از سلطنت و حکومت موقت سردار سپه، فروغی عهده‌دار کفالت ریاست وزرا شد و با تاسیس مجلس موسسان و اصلاح چند اصل از متمم قانون اساسی، در آن سمت تغییر سلطنت را از قاجاریه به پهلوی به انجام رساند. با انتقال سلطنت از قاجار به پهلوی، فروغی به عنوان اولین نخست وزیر در دوره پهلوی، مراسم تاج گذاری رضاشاه را در اولین قدم برگزار کرد. در دومین دوره نخست وزیری او، کشف حجاب اجباری یکی از جنجال‌برانگیزترین رویدادهایی بود که به وقوع پیوست. فروغی از مدت‌ها قبل با آتاتورک آشنایی داشت و به اصرار او، رضاشاه سفری به ترکیه داشت و این وقایع، به دنبال این سفر رضاشاه انجام شد.
 
بعد از این که میان فروغی و رضاشاه اختلافاتی افتاد، فروغی فعالیت سیاسی را رها کرد و به کارهای علمی پرداخت، تا این که سرانجام در جریان جنگ جهانی دوم، در شهریور ۱۳۲۰ ایران توسط متفقین اشغال شد. این باعث شد تا مجدداً از فروغی برای قبول نخست وزیری دعوت کنند و از پس از گذشت چند سال، دوباره به سیاست بازگشت. از مهم‌ترین اقدامات او در سومین دوره نخست وزیری، استعفای رضاشاه از سلطنت بود. متن استعفای رضاشاه، توسط فروغی نوشته شد و به امضای شاه رسید و سلطنت به محمدرضا پهلوی انتقال یافت. فروغی اولین نخست وزیر در دوره محمدرضاشاه نیز شد. با برکناری رضاشاه، ایران به جمع حامیان متفقین پیوست خطرات احتمالی جنگ میان ایران و متفقین، مانند تجزیه ایران توسط متفقین، پایان یافت. سرانجام فروغی ۵ آذر ۱۳۲۱ درگذشت.

سیاست‌مداری که نخستین کتاب علم اقتصاد ایران را تالیف کرد/ دیدگاه فروغی درباره شاهنامه فردوسی

خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)-  زنده‌یاد ایرج افشار که دفترچه خاطرات فروغی را منتشر کرد معتقد است در این یادداشت‌ها فروغی یک فرهنگی تمام عیار است: «معلم، مولف، مترجم و روزنامه‌نگار که اوقاتش صرف تدریس و تالیف کتاب و تحریر روزنامه تربیت به مدیریت پدرش میرزا محمدحسین ذکاءالملک می‌شده است. این یادداشت‌ها در دفتری است محاسباتی، ساخت فرنگ در 151 صفحه که فروغی یادداشت‌های روزانه‌اش را در آن نوشته است.»
 
روزمره‌های یک سیاستمدار

فروغی دفتر خاطرات خود را این‌چنین آغاز می‌کند: «امروز که روز جمعه بیست و ششم ماه شوال سال هزار و سیصد و بیست و یک هجری است شروع به نوشتن یادداشت‌ها می‌کنم و وقایع زندگانی خودم را در اینجا ضبط می‌نمایم… وقایع هفت روزه را در کتابچه دیگر نوشته بودم در این دفتر نقل کردم. اکنون که شروع به نوشتن این کتابچه می‌کنم تقریبا یک ساعت به غروب مانده در اطاق دم دالان زیر کرسی نشسته‌ام. جناب خداوندگاری (یعنی پدرش) و جناب آقاخوند و میرزا ابوالحسن خان برادرم حضور دارند. اما نمی‌دانند چه می‌نویسم. آقا محمد حسین پسر حاجی محمد علی پسرخاله آقا بیرون وضو می‌گیرد و معزالدین خان پسر کمال‌الملک نقاش‌باشی که بغداد بوده است اینجاست… خود این جوان قدری خل است، اگرچه علت آن بی‌تربیتی است. زیرا که اوقاتی که زمان تربیت او بوده پدرش سرش نبوده…»

«میرزا محمودخان شاعر فسائی متخلص به نعمت که غالب جمعه‌ها اینجا می‌آید با اقای تقی خان و دوام‌الملک و میرزا عبدالحسین یزدی که بعضی دواوین برای ما کتابت می‌کند و میرزا آقا خان که سابقا در پستخانه بود و سلیمان خان برادر آقای تقی خان مباشر توزیع روزنامه تربیت آمده بودند.»
 
 
ماجرای نامه شاهزاده به پدر فروغی

فروغی در خاطرات خود به نامه‌ای اشاره می‌کند که شاهزاه شعاع‌السلطنه به پدرش نوشته بود: «روزی از ماه رجب وزیر علوم به آقا (پدرش) نوشت که شعاع‌السلطنه در دربار از شما و روزنامه شما تعریف و تمجید زیاد کرد تشکری از او بکنید. آقا هم مقاله خوبی در روزنامه نوشتند. اوایل ماه شوال روزی من و آقا بر سر کرسی همین اطاق مشغول غذاخوردن بودیم در زدند. آدم شعاع السلطنه بود. یک پاکت شامل صد و شصت منات روسی که به حساب نود و شش تومان باشد با چهار تومان اسکناس که مجموعا صد تومان می‌شود از جانب شاهزاده آورد با یک مکتوب که عین ان را اینجا  نقل می‌کنم و آن اینست:

«جناب ذکاءالملک- انشاءالله احوال شما خوب است. با اینکه من عشق تمامی به تحریرات جناب شما دارم و روزنامه مقدسه تربیت را یک نمره رد نمی‌دهم و فقط در این مملکت همین روزنامه را قابل توجه می‌دانم، اتفاقا یکی از نمره‌هایی که اشاره از من کرده بودید غفلت کرده نخوانده بودم تا در این اوقات که می‌خواستم شب را صبح کرده باشم ولی نه به بطالت این نمره به دست آمده مشغول خواندن شدم. تعریفی که از من و مرا به صفت متصف فرموده بودید الحق خجالت کشیدم. به علت اینکه خود را قابل این تمجید ندیدم و اگر من تعریفی و تمجیدی از جناب عالی کرده‌ام شهدالله از روی انصاف و حقیقت بوده. تا به حال تملق و اغراق نگفته و نخواهد گفت. از زمان سعدی علیه‌الرحمه به بعد احدی در انشا دارای این مقام نشده. بینی و بین‌الله وجود شما یادگار گذشتگان و افتخار باقی‌ماندگان است.

بالجمله از جنابعالی خیلی امتنان دارم اما قدری هم ناراضی هستم به علت اینکه در مدت این 9 سال که ما به طهران آمده فقط یک مرتبه شما را در منزل خود دیده‌ام. صحبت مثل شما دبیر دانشمند برای من جوان نوآموز غنیمت و بو قول شیخ (…ناخوانا) انشاءالله به تلافی مافات کوشیده… مرا محفوظ خواهید کرد. با کمال خجلت مختصر هدیه برای جنابعالی فرستادم. از قبول آن مرا ممنون نمایید.»
 

فروغی درباره این نامه می‌نویسد: «الحق از یک شاهزاده ایرانی این قسم چیز نوشتن و رفتار تازگی دارد و شایسته شاهزاده فرنگی است. از خط و سبک انشا و مسامحه‌هایی که در بعضی جاهای آن شده معلوم می‌شود که خط خود شاهزاده است. باری آقا از این کاغذ خیلی بیشتر از آن صد تومان ممنون شدند. با اینکه پول هم خیلی لازم بود، بخصوص که مدتی بود وعده کرده بودند صد تومان به سید مرتضی چاپچی بدهند و داده نشده بود و همین صدتومان را فورا دادند ممنون شدند، منات‌ها، آن‌قدر هم قدری کسر داشت قریب پنج تومان روی آن گذاشتند.»

وظیفه هر ایرانی است که با شاهنامه مانوس شود

فروغی از جمله پیشروان ساده‌نویسی در ایران است. او آنچنان که حرف می‌زد می‌نوشت و نوشته‌هایش خصلت زبان مردم را دارد. از کاربرد لغات بیگانه پرهیز می‌کرد و مطالب را در عین استحکام و فصاحت به‌گونه‌ای می‌نگاشت که همگان بتوانند از آن بهره‌مند شوند.

او درباره شاهنامه فردوسی می‌نویسد: «شاهنامه فردوسی هم از حیث کمیت هم از جهت کیفیت، بزرگترین اثر ادبیات و نظم فارسی است. بلکه می‌توان گفت که یکی از شاهکارهای ادبی جهان است. نخستین منت بزرگی که فردوسی بر ما دارد، احیا و ابقای تاریخ ملی ماست. هرچند این تاریخ را فردوسی جمع‌آوری نکرده و عمل او تنها این بوده است که کتابی را که پیش از او فراهم آمده بود به نظم آورده ولیکن همین نکته کافی است که او را زنده کننده آثار گذشته ایرانیان به‌شمار آورد. چنانکه خود او این نکته را متوجه بوده و فرموده است: “عجم زنده کردم بدین پارسی”.

«ذوق سلیم و هوش سرشار تو تصدیق خواهد کرد که اگر فردوسی شاهنامه را نظم نکرده بود، به احتمال قوی این روایات را هم سیل حوادث عظیم پی در پی که بر مملکت ستم دیده ما روی آورده است، برده و آن دفتر را شسته بود. چنان که بسیاری از کتب فارسی و عربی را از میان برده و یادگارهای بسیار از نیاکان ما را مفقود ساخته است. البته می‌دانی که شاهنامه فردوسی از بدو امر در نزد فارسی‌زبانان چنان دلچسب واقع شده که عموما فریفته آن گردیده‌اند. هرکسی خواندن می‌توانست، شاهنامه می‌خواند و کسی که خواندن نمی‌دانست در مجالس شاهنامه‌خوانی برای شنیدن و تمتع یافتن از آن حاضر می‌شد. کمتر ایرانی‌ای بود که آن داستان‌ها را نداند و اشعار شاهنامه را از برنخواند. به عقیده من وظیفه هر ایرانی است که اولا خود با شاهنامه مانوس شود، ثانیا ابنای وطن را به مؤانست این کتاب ترغیب نماید و اسباب آن را فراهم آورد.»
 
زندگی‌نامه فروغی در یک نگاه
 
محمدعلی فروغی سال 1256 در خانواده‌ای اهل ادب و تجارت پیشه به دنیا آمد. فروغی تحصیلات خود را در پنج سالگی نزد پدر خود شروع کرد و به مدت هفت سال صرف آموزش زبان‌های فارسی، عربی و فرانسه کرد و علوم جدید چون ریاضیات، فیزیک، شیمی و طبیعیات را نیز آموخت. او در سال 1310 قمری برای ادامه تحصیل وارد مدرسه دارالفنون شد و در آنجا ادبیات، فلسفه و طب را آموخت. در 1312 به خدمت دولتی وارد و به استخدام وزارت انطباعات درآمد همزمان در سمت معلمی در مدارس علمیه و دارالفنون به تدریس نیز اشتغال داشت. فروغی در سال 1314 با تاسیس هفته نامه «تربیت» توسط پدرش، به‌عنوان سردبیر، مترجم و نویسنده در آنجا مشغول به کار شد. در سال 1317 به دنبال تاسیس مدرسه علوم سیاسی، فروغی کتاب‌های «ثروت ملل» و «تاریخ ملل مشرق زمین» را ترجمه و تدریس تاریخ و ادبیات را به عهده گرفت؛ با شکل‌گیری مشروطیت و تشکیل اولین مجلس قانون‌گذاری، فروغی از طرف صنیع‌الدوله به امور دبیرخانه مجلس تعیین شد.

وی در انتخابات دوره دوم مجلس فروغی از تهران به وکالت برگزیده شد و در سال 1328 به ریاست مجلس شورای ملی انتخاب شد. او در عین حال سمت معلمی احمدشاه را برعهده داشت. در سال 1329 فروغی از ریاست مجلس کناره گرفت و در کابینه صمصام‌السلطنه وزارت مالیه را برعهده گرفت. با ترمیم دولت به وزارت عدلیه رفت و در این سمت قانون اصول محاکمات حقوقی را به اجرا درآورد. فروغی باز در دوره سوم مجلس به نمایندگی انتخاب شد و با تاسیس دیوان عالی به ریاست آن برگزیده شد. با شروع جنگ جهانی اول فروغی که از وکالت مجلس استعفا داده بود در کابینه مستوفی‌الممالک به وزارت عدلیه انتخاب و در کابینه مشیرالدوله پیرنیا هم متصدی آن وزارتخانه شد.  فروغی در سال 1298 شمسی در هیات نمایندگی ایران به کنفرانس صلح پاریس رفت و با همراهان خود به طرح دعوای حقوقی و مالی ایران از خسارات جنگ جهانی اول پرداخت. فروغی در مدت اقامت خود در اروپا چندین سخنرانی در محافل فرهنگی برای شناساندن میراث فرهنگی ایران ایراد کرد و مدتی به ریاست جامعه ملل نیز انتخاب شد.

فروغی پس از بازگشت به ایران فعالیت‌های اجرایی و سیاسی همچون حضور در وزارت امور خارجه در کابینه مستوفی‌الممالک، وزارت مالیه در کابینه پیرنیا، وزارت خارجه و مالیه در کابینه‌های سردار سپه  انجام داد. با تصویب خلع قاجاریه از سلطنت و حکومت موقت سردار سپه، فروغی عهده‌دار کفالت ریاست وزرا شد و با تاسیس مجلس موسسان و اصلاح چند اصل از متمم قانون اساسی، در آن سمت تغییر سلطنت را از قاجاریه به پهلوی به انجام رساند. با انتقال سلطنت از قاجار به پهلوی، فروغی به عنوان اولین نخست وزیر در دوره پهلوی، مراسم تاج گذاری رضاشاه را در اولین قدم برگزار کرد. در دومین دوره نخست وزیری او، کشف حجاب اجباری یکی از جنجال‌برانگیزترین رویدادهایی بود که به وقوع پیوست. فروغی از مدت‌ها قبل با آتاتورک آشنایی داشت و به اصرار او، رضاشاه سفری به ترکیه داشت و این وقایع، به دنبال این سفر رضاشاه انجام شد.
 
بعد از این که میان فروغی و رضاشاه اختلافاتی افتاد، فروغی فعالیت سیاسی را رها کرد و به کارهای علمی پرداخت، تا این که سرانجام در جریان جنگ جهانی دوم، در شهریور ۱۳۲۰ ایران توسط متفقین اشغال شد. این باعث شد تا مجدداً از فروغی برای قبول نخست وزیری دعوت کنند و از پس از گذشت چند سال، دوباره به سیاست بازگشت. از مهم‌ترین اقدامات او در سومین دوره نخست وزیری، استعفای رضاشاه از سلطنت بود. متن استعفای رضاشاه، توسط فروغی نوشته شد و به امضای شاه رسید و سلطنت به محمدرضا پهلوی انتقال یافت. فروغی اولین نخست وزیر در دوره محمدرضاشاه نیز شد. با برکناری رضاشاه، ایران به جمع حامیان متفقین پیوست خطرات احتمالی جنگ میان ایران و متفقین، مانند تجزیه ایران توسط متفقین، پایان یافت. سرانجام فروغی ۵ آذر ۱۳۲۱ درگذشت.

سیاست‌مداری که نخستین کتاب علم اقتصاد ایران را تالیف کرد/ دیدگاه فروغی درباره شاهنامه فردوسی